Bootleg Series vol. 15: Travelin' Thru

Op 1 november verschijnt Bob Dylan (Featuring Johnny Cash) – Travelin’ Thru, 1967 – 1969: The Bootleg Series Vol. 15 op 3 cd, 3 elpee en digitaal. De nieuwste versie van The Bootleg Series bevat outtakes van John Wesley Harding, Nashville Skyline en Self Portrait. Daarnaast bevat deze release vele duetten van Bob Dylan en Johnny Cash en enkele songs van de opnamesessie van Earl Scruggs in mei 1970.

Travelin' Thru opent met zeven outtakes van John Wesley Harding - een van de weinige albums van Bob Dylan waarvan niet eerder outtakes officieel werden uitgebracht of circuleerden onder verzamelaars. Afgaande op de inmiddels vrijgegeven take 4 van "I Pity The Poor Immigrant" beloven deze outtakes van John Wesley Harding een aangename verrassing te zijn.
De eerste cd van Travelin' Thru - goede titel overigens - bevat vervolgens acht outtakes van Nashville Skyline. De grootste verrassing van deze outtakes is waarschijnlijk "Western Road", een niet eerder gehoorde Dylan-song.
Geheel disc 2 en het eerste deel van disc 3 is gevuld met songs van de befaamde Dylan-Cash sessies. deze sessies vormen de (terechte) kern van Travelin' Thru. In 1969 liet producer Bob Johnston zich ontvallen dat hij deze sessies op plaat wilde uitbrengen, nu 50 jaar later is het eindelijk zo ver: de Dylan-Cash sessies krijgen een officiële release.
Sinds jaar en dag circuleren de Dylan-Cash sessies onder verzamelaars, maar de geluidskwaliteit van die opnamen is niet optimaal. Ik ga er van uit dat de geluidskwaliteit van deze opname op Travelin' Thru een stuk beter zal zijn. Daarnaast bevat Travelin' Thru meer van deze sessies dan tot nu toe circuleerde onder verzamelaars. De allergrootste verrassing van Travelin' Thru is dat Bob Dylan en Johnny Cash tijdens deze sessies "Wanted Man" hebben gezongen en dat we deze opname nu eindelijk te horen krijgen.
Op 1 mei 1969 werden de opnamen gemaakt van de allereerste aflevering van The Johnny Cash Show. Bob Dylan speelde tijdens deze show drie songs, deze zijn alle drie op Travelin' Thru te vinden.
Na deze drie songs krijgen we twee outtakes van de sessies voor Self Portrait die nog niet op Another Self Portrait verschenen: "Ring Of Fire" en "Folson Prison Blues", twee Cash-klassiekers.
Travelin' Thru sluit af met opnamen van de sessie met Earl Scruggs die op 17 mei 1970 werd opgenomen.

Uitgebreidere informatie over Travelin' Thru is te vinden op Bob Dylans officiële website, zie hier.


De tracklist:
(tracks met * zijn eerder uitgebracht)

disc 1:
01. Drifter’s Escape – Take 1 (Alternate Version)
02. I Dreamed I Saw St. Augustine – Take 2 (Alternate Version)
03. All Along the Watchtower – Take 3 (Alternate Version)
04. John Wesley Harding – Take 1 (Alternate Version)
05. As I Went Out One Morning – Take 1 (Alternate Version)
06. I Pity the Poor Immigrant – Take 4 (Alternate Version)
07. I Am a Lonesome Hobo – Take 4 (Alternate Version)
08. I Threw It All Away – Take 1 (Alternate Version) *
09. To Be Alone with You – Take 1 (Alternate Version)
10. Lay Lady Lay – Take 2 (Alternate Version) *
11. One More Night – Take 2 (Alternate Version)
12. Western Road – Take 1 (Outtake)
13. Peggy Day – Take 1 (Alternate Version)
14. Tell Me That It Isn’t True – Take 2 (Alternate Version)
15. Country Pie – Take 2 (Alternate Version)

1 - 7 outtakes John Wesley Harding
8 - 15 outtakes Nashville Skyline

disc 2:
01. I Still Miss Someone – Take 5
02. Don’t Think Twice, It’s All Right/Understand Your Man – Rehearsal
03. One Too Many Mornings – Take 3
04. Mountain Dew – Take 1
05. Mountain Dew – Take 2
06. I Still Miss Someone – Take 2
07. Careless Love – Take 1
08. Matchbox – Take 1
09. That’s All Right, Mama – Take 1
10. Mystery Train/This Train Is Bound for Glory – Take 1
11. Big River – Take 1
12. Girl from the North Country – Rehearsal
13. Girl from the North Country – Take 1
14. I Walk the Line – Take 2
15. Guess Things Happen That Way – Rehearsal
16. Guess Things Happen That Way – Take 3
17. Five Feet High and Rising – Take 1
18. You Are My Sunshine – Take 1
19. Ring of Fire – Take 1

1 - 19 Dylan-Cash sessie

disc 3:
01. Studio Chatter
02. Wanted Man – Take 1
03. Amen – Rehearsal
04. Just a Closer Walk with Thee – Take 1
05. Jimmie Rodgers Medley No. 1 – Take 1
06. Jimmie Rodgers Medley No. 2 – Take 2
07. I Threw It All Away *
08. Living the Blues
09. Girl from the North Country *
10. Ring of Fire (Outtake)
11. Folsom Prison Blues (Outtake)
12. Earl Scruggs Interview
13. East Virginia Blues *
14. To Be Alone with You
15. Honey, Just Allow Me One More Chance
16. Nashville Skyline Rag *

1 - 6 Dylan-Cash sessie
7 - 9 The Johnny Cash Show
10 - 11 outtakes Self Portrait
12 - 16 Earl Scruggs sessie


I Pity The Poor Immigrant (take 4)

Tell Me That It isn't True (take 2)



[met dank aan Ference, Arjan en Floater]

Bridges To Buenos Aires



Voor meer informatie, zie hier.
[met dank aan Rob en Bert]

Dylan kort #1268

John Cohen, muzikant en fotograaf, is op 87-jarige leeftijd overleden. Er zijn vele lijntjes tussen John Cohen en Bob Dylan te trekken. Ik trek er vier:
1. John Cohen interviewde in de zomer van 1968, samen met Happy Traum, Bob Dylan voor Sing Out! Het is een van de meest lezenswaardige interviews uit Dylans carrière.
2. John Cohen maakte vele foto's van Bob Dylan. Zijn foto's zijn onder andere te vinden op de hoes van Self Portrait, in het songboek van New Morning, in het boekwerk bij Another Self Portrait en in de boeken Young Bob en Here And Gone.
3. in 2001 verscheen de door John Cohen samengestelde cd There Is No Eye: Music For Photographs, de soundtrack bij het gelijknamige fotoboek. Op dit album staat een opname van "Roll On John" door Bob Dylan.
4. in de documentaire No Direction Home vertelt John Cohen over de dagen vlak nadat Bob Dylan in New York aankwam. Daarnaast is in deze documentaire een stukje door John Cohen geschoten film te zien van een jonge Bob Dylan.

"Ik dacht alleen maar aan Bob Dylan, en verstand van architectuur heb ik nauwelijks." Berend Sommer over Roskilde, Bob Dylan en architectuur, zie hier. [met dank aan Dirk]
Great Continental Railway, in de aflevering over Odessa wordt Bob Dylan genoemd, zie hier (49:40). [met dank aan Bart]
The Very Hard Bob Dylan Quiz, 20 vragen. Zie hier. Hoeveel antwoorden heb jij goed? Laat het weten in een reactie bij dit bericht. [met dank aan Martijn]
Ilse de Lange heeft een nieuw album uitgebracht. Dat album is geproduceerd door T. Bone Burnett. Dagblad van het Noorden van 13 september: "Van Burnett, die ooit onder meer gitaar speelde bij Bob Dylan, was ze ook onder de indruk." [met dank aan Hans]
"Falen is goed", Patti Smith & de Nobelprijs, zie hier.
60s Dylan speelt op 11 oktober in Westervoort, zie hier.

Dylan vinden waar hij niet of nauwelijks is #115


Trouw, 14 september 2019
[met dank aan John]

Dylan vinden waar hij niet of nauwelijks is #114



[met dank aan John]

Dylan vinden waar hij niet of nauwelijks is #113

Op 22  november 1982 zendt Duitsland 2 de film So weit das Auge reicht (1980) uit. NRC Handelsblad geeft op de dag van uitzending in de beschrijving van deze film onder andere: "Robert Lueg is even in de dertig, woont alleen met een poes, houdt van muziek: zingt Dylan. Op zijn manier dan want hij is doof."
Ik had voor vandaag nog nooit van So weit das Auge reicht gehoord. Nu wil ik de film zien.

aantekening #7197

Ik luister nu zo'n dertig jaar naar de muziek van Bob Dylan. Ik weet niet of dat lang of kort is, tijd is relatief als het gaat om muziek.
In die dertig jaar is de muziek van Bob Dylan een steeds grotere rol gaan spelen in mijn leven. Ik ben steeds intensiever gaan luisteren. Toch zijn er in die dertig jaar ook perioden aan te wijzen waarin ik minder - of zelfs bijna helemaal niet - naar Bob Dylan luisterde. Het gebeurt niet vaak, maar soms heb ik het gevoel niet meer te hoeven luisteren omdat ik iedere noot, ieder stukje muziek dat Bob Dylan op de plaat heeft gezet van voor naar achter en weer terug ken.
Zo'n periode van droogte wordt uiteindelijk altijd weer doorbroken door een schrikmoment veroorzaakt door het horen van iets nieuws in de muziek die ik al honderden keren gehoord heb.
Na een periode van droogte was het dit keer het album Oh Mercy dat voor de schrik zorgde.

Oh Mercy (1989), een schitterend album. Een album zonder één zwak moment en met twee songs die ver boven het maaiveld uitsteken. Bij Oh Mercy denk ik aan de schoonheid van "Most Of The Time" en vooral aan het duistere verhaal "Man In The Long Black Coat".
Dát zijn de twee uitschieters: "Most Of The Time" en "Man In The Long Black Coat".

Het schokmoment kwam vijf dagen geleden. Ik schoof Oh Mercy in de cd-speler in de auto en reed weg. Ik kan mij niks van de weg die ik gereden heb herinneren. Ik kan mij niks van die dag herinneren.
De afgelopen vijf dagen heb ik Oh Mercy vaker gedraaid dan in het jaar daarvoor.
Of het jaar daarvoor.
Opeens is er die klik. Opeens werkt het weer.

Goed, Oh Mercy dus. Het gaat me nu even niet om het hele album. Ook even niet om "Most Of The Time" en "Man In The Long Black Coat", de twee uitschieters. Het gaat me om de derde uitschieter van Oh Mercy. Het gaat me om "What Good Am I?"

De tekst van "What Good Am I?" is ogenschijnlijk vrij eenvoudig. De ik vraagt zich af of hij wel goed genoeg is (voor haar). Hij kan haar niet geven wat ze nodig heeft, verdient in de ogen van de ik. Zoiets. Neem het derde couplet, lees het een paar keer. Kauw er op:

What good am I while you softly weep
And I hear in my head what you say in your sleep
And I freeze in the moment like the rest who don’t try
What good am I?

En dan is er nog die muziek. Wacht even met "What Good Am I?" opzetten. Probeer de song in gedachten te nemen. Schrijf eens op wat je hoort, welke instrumenten. Vergelijk daarna wat je hebt opgeschreven met de informatie zoals gegeven bij het album Oh Mercy.
Dit staat er:

Bob Dylan - vocal, guitar, piano
Daniel Lanois - dobro
Malcolm Burn - mercy keys

Geen drums, geen basgitaar, geen mondharmonica.
De muziek van "What Good Am I?" moet je haast zoeken met een zaklamp, zo spaarzaam is 'ie en toch is het goed. Er had geen noot meer bij gemoeten.
Ik weet niet wat "mercy keys" voor instrument is. Een zoektocht op internet levert iets totaal anders op. Ik neem aan dat het gaat om keyboard, wat Burn op meer nummers op Oh Mercy speelt. Of is het een bas? Op "What Good Am I?" speelt Dylan piano. Op "What Was It You Wanted" speet Burn bas. Daarnaast is er die ene noot in "What Good Am I?", een van de twee kippenvelmomenten, die toch echt klinkt als een bas.
Het zit aan het begin van het nummer. Het is tijdens de derde regel die Dylan zingt:

If I shut myself off so I can’t hear you cry

 Terwijl hij dit zingt schuift er één noot dwars door zijn woorden heen. Die noot vloeit tegen het eind van de regel samen met Dylans stem. In mijn oren klinkt dat als een noot op een bas, maar misschien vergis ik me. Uiteindelijk doet het er niet toe op welk instrument die noot gespeeld wordt, het gaat om de schoonheid van dat moment, die ene seconde.

Het tweede kippenvelmoment is ook niet goed te begrijpen wanneer je kijkt naar de informatie die bij Oh Mercy wordt gegeven. Iets verder op in het nummer, het tweede couplet. Dylan zingt:

If I see and don’t say

tijdens dat moment, voor héél even, lijkt het alsof er een tweede stem met Dylan meezingt. Lanois? Burn?? Dylan zelf???
Zo lang ik naar "What Good Am I?" luister, twijfel ik of ik die tweede stem echt hoor en of die tweede stem ook van Bob Dylan is. Ik denk het wel.
Is dit net zoiets als "The Boxer" op Self Portrait, Dylan die met zichzelf zingt of komt deze "echo" uit de trukendoos van producer Daniel Lanois? Geen idee. Doet er ook niet toe, het werkt.
Die tweede stem komt nogmaals voorbij, in het derde couplet. Zelfde effect: schoonheid.

Allemaal leuk geklets, maar waar het uiteindelijk om draait is dat "What Good Am I?" voor even mezelf doet vergeten, dat ik voor even samenval met de ik in de song. Dat de Tom Willems die ik 's ochtends in de spiegel zie voor even afwezig is.

The Comic Book and Me #75

Well, the comic book and me, just us, we caught the bus
The poor little chauffeur, though, she was back in bed
On the very next day, with a nose full of pus
Yea! Heavy and a bottle of bread
Bob Dylan - "Yea! Heavy And A Bottle Of Bread"

De comic John Constantine Hellblazer #247 uit oktober 2008:


Bob Dylan in "Subterranean Homesick Blues" van het album Bringing It All Back Home (1965):

You don’t need a weatherman
To know which way the wind blows

aantekening #7193

Beatles Unlimited Magazine 152 (July / August 2000), bladzijde 4: "Bob Dylan has agreed to do a one-hour comedy show(!), shown by US cable TV station HBO. There's been rumours about appearances by George Harrison, Tom Petty, Michael Palin and Eric Idle."

Na het lezen van bovenstaande, eerder deze week, blijf ik mijn hersens pijnigen: wat is dit voor programma? Heb ik wat gemist? Heb ik het niet gemist, maar ben ik het vergeten? Ik kan niet bedenken om welke comedy het gaat. Bob Dylan zat in een aflevering van Dharma and Greg, maar dat was in 1999. Bovendien duurt een aflevering van Dharma and Greg geen uur en zitten George Harrison, Tom Petty, Michael Palin en Eric Idle niet in die show.

Hetzelfde tijdschrift, bladzijde 12: "On 27 July 2000, HBO will have a Bob Dylan special, being a musical comedy with guests George Harrison, Tom Petty, Eric Idle and Michael Palin. Produced by Seinfeld's Larry Charles."

Larry Charles maakte samen met Bob Dylan Masked and Anonymous, maar die film is van latere datum. 2003 om precies te zijn. Goede film, maar een comedy? Nee, dat niet.
Is het gek dat ik nu zin heb om Masked and Anonymous te kijken?

~ * ~ * ~ * ~

Schiet me nu te binnen: bij de eerste editie van de soundtrack van Masked and Anonymous zat een bonus disc, een SACD sampler, met zeven nummers van albums die later in een geremasterde versie uit zouden komen. Het gaat om bijvoorbeeld "Love Minus Zero / No Limit" van Bringing It All Back Home en "Tangled Up In Blue" van Blood On The Tracks.
Het laatste nummer op de sampler is "Cold Irons Bound", de versie van de soundtrack van Masked and Anonymous. Meest verrassende track op die sampler is "All I Really Want To Do" van The Bootleg Series vol. 6; Live 1964. Dat album is helemaal niet in een geremasterde versie uitgebracht, maar blijkbaar waren daar wel plannen voor.

~ * ~ * ~ * ~

Terug naar het bericht waar deze aantekening mee begon: een comedy met Bob Dylan, George Harrison en Tom Petty. Nu ik er over nadenk, dat is 60% van The Traveling Wilburys!
The Traveling Wilburys in een comedy in 2000. Dat kan niet. Roy Orbison was toen al dood, helaas. 
Inmiddels zijn we negentien jaar verder en zijn ook George Harrison en Tom Petty overleden. Van The Traveling Wilburys leven alleen Bob Dylan en Jeff Lynne nog.
Misschien moet ik vanavond toch maar niet naar Masked and Anonymous kijken, maar in plaats daarvan The Traveling Wilburys draaien. Het is haalbaar om het gehele oeuvre van deze groep in één avond te beluisteren. Makkelijk zelfs.
Waarom zou ik het niet doen?

~ * ~ * ~ * ~

Nu het eerste album van The Traveling Wilburys draait, zou ik willen schrijven dat de kinderen naar beneden komen, aangetrokken door de muziek. Een beetje zoals men in reclames op de geur van koffie afkomt. Maar als ik dat schrijf, lieg ik. Nou is schrijven vaak liegen, of in ieder geval de waarheid enigszins verbuigen, maar vandaag ben ik eerlijk.
De waarheid is dat ik hier alleen zit. Terwijl de Wilburys zingen over een "Dirty World", vraag ik me toch weer af hoe het nou zit met die komische Dylan special die HBO al dan niet in de zomer van 2000 uitzond. Wat heb ik gemist? Wat ben ik vergeten?
Voorlopig blijf ik spoken in mijn hoofd. Gelukkig is de muziek uitstekend.
Zo maar koffie zetten, misschien dat de kinderen dan naar beneden komen.

Dylan vinden waar hij niet of nauwelijks is #112


All Along The Watchtower (1967) - door Jochen Markhorst


 All Along The Watchtower (1967)

De karige instrumentatie en de ouderwetserige, eenvoudige songstructuren van The Basement Tapes neemt Dylan mee naar Nashville, waar hij in oktober 1967 na anderhalf jaar afwezigheid weer eens een heuse studio betreedt om aan een heus album te werken. Dat wordt John Wesley Harding, Dylans achtste LP. Het grote verschil met die Basement Tapes zit ’m in de teksten. De liedjes in de kelder worden veelal ter plekke bij elkaar gefantaseerd, zijn nonsensicaal, grappig, gedragen ("I Shall Be Released"), vrolijk en zelfs kinderlijk. Voor de teksten van John Wesley Harding is Dylan gaan zitten – daaraan is geschaafd, die zijn al geschreven ruim vóór de opnames – overigens een ongebruikelijke werkwijze voor de bard.

Net als op Blonde On Blonde zijn de teksten nog steeds suggestief en ongrijpbaar, maar óók veel preciezer, kordater en schijnbaar begrijpelijker. “Ik probeer niet teveel woorden te gebruiken,” zegt Dylan in een interview in 1968, “er zitten geen gaten in de versregels. Er is geen opvulling. Elke regel betekent iets.” De versieringen uit liedjes als "Visions Of Johanna" en "Desolation Row" vermijdt Dylan nu – elke metafoor, alle beelden, zijn volgens zijn zeggen functioneel. Maar ook al is de poëzie nu precies, beknopt, af – het blíjft meerduidig.

Het is Kafka. De Kafka die al in 1898 een voorstelling heeft van de literatuur die hij wil schrijven: de werkelijkheid realistisch beschrijven, maar tegelijkertijd als een ‘zwevend niets’, als een duidelijk waargenomen droom, dus als een realistisch waargenomen irrealiteit (het zogeheten Laurenziberg-Erlebnis, dat hij in zijn Aufzeichnungen aus dem Jahre 1920 noteert). En, net als Kafka, schuwt Dylan de verwijzingen naar en het taalgebruik van het Oude Testament niet.

Moeder Beatty Zimmerman bevestigt dat haar Bob in die tijd veel in de Bijbel bladert. Die ligt altijd open, op een standaard in de woonkamer, en Bob “staat constant op, loopt er heen en zoekt weer iets na.” Duidelijke, aanwijsbare Bijbelreferenties zijn hier echter eigenlijk niet. In het boek Jesajah (20 en 21) vinden we een paar beelden terug (de barefoot servant, een paar ruiters, een leeuw en een watchtower), maar zonder verdere relatie met de songtekst. Het is overigens een inspirerend hoofdstuk, kennelijk; het ‘vervolg’ van Harper Lee’s meesterwerk To Kill A Mockingbird, dat in 2015 wordt gevonden, heet Go Set A Watchman - ook al een citaat uit Jesaja 21.

Het verband tussen het Bijbelboek en Harper Lee’s jeugdwerk (het is feitelijk Lee’s eerste werk, het werk waaruit Mockingbird uiteindelijk werd gedestilleerd) is vrij eenvoudig aanwijsbaar. Dat lukt niet met "All Along The Watchtower". Een klik met Kafka, met een verhaal als Der Aufbruch (“Het Vertrek”), is duidelijker:

Ik beval mijn paard uit de stal te halen. De knecht begreep mij niet. Ik ging zelf naar de stal, zadelde mijn paard en besteeg het. In de verte hoorde ik trompetgeschal, ik vroeg hem wat dat te betekenen had. Hij wist van niets en had ook niets gehoord. Bij de poort hield hij mij tegen en vroeg: “Waarheen rijdt mijn Heer?” “Ik weet het niet”, zei ik, “als het maar weg is, weg van hier, almaar weg van hier, alleen zo kan ik mijn doel bereiken.” “Je kent dus je doel”, vroeg hij. “Ja”, antwoordde ik, “ik zei het toch ‘weg-van-hier’ – dat is mijn doel.” “Je hebt geen mondvoorraad mee”, zei hij. “Die heb ik niet nodig”, zei ik, “de reis is zo lang, dat ik toch zal verhongeren als ik onderweg niets vind. Een mondvoorraad zal mij niet kunnen redden. Het is gelukkig een waarlijk ontzaglijke reis.”

Het miniatuurtje illustreert in het klein de magische kracht van Kafka’s langere verhalen en romans. Heldere, eenvoudige zinnen, doorzichtig, toegankelijk taalgebruik, waardoor de geslotenheid van de inhoud in eerste instantie niet doordringt. Het onbehagen kruipt gaandeweg op - iets klopt er niet. Pas bij herlezing valt op: inhoudelijk sluit geen enkele zin logisch aan op de vorige. De knecht begrijpt hem niet? Hij begrijpt “Haal mijn paard” niet? Vreemd. Net zo vreemd als de reactie van de heer dáárop: hij gaat zelf naar de stal. En zo gaat het verder; op de ene ongerijmdheid volgt de andere. De knecht houdt zijn meester tegen en tutoyeert hem, de meester laat zich tegenhouden en geeft nog antwoord ook - en ook dat antwoord spoort weer niet met zijn eigen, volgende antwoord.

Kafka maakt hier tamelijk expliciet wat de premisse is van zijn grote werken: het weglaten van context. We zullen nooit weten hoe en waarom Gregor Samsa in een kever verandert (Die Verwandlung), net zomin als er onthuld wordt waarom Josef K. wordt gearresteerd of waarvan hij wordt beschuldigd (Der Prozeß).

Dylan de Dichter grijpt in deze fase van zijn scheppen naar eenzelfde procedé. Kraakhelder taalgebruik, korte, ongecompliceerde zinnen, maar het narratief is door het ontbreken van context ontoegankelijk, onwezenlijk; als een droom, als een realistisch beschreven irrealiteit.
De joker ervaart de situatie waarin de dief en hij zich bevinden kennelijk als bedreigend, of in elk geval toch onbehaaglijk, maar de context blijft voor de lezer/luisteraar buiten beeld - wij krijgen alleen maar verwarring vergrotende, vermoedelijk metaforische hints over de omstandigheden. Zijn wijn wordt opgedronken door zakenlieden, landarbeiders spitten zijn grond om.
Ook de troostende woorden van de dief zijn in deze werkelijkheid ongetwijfeld relevant, maar voor de lezer extra beklemmend: this is not our fate. “This”? Wat is dit? We zullen het niet weten. De camera zwenkt, in de verte komen twee ruiters aan - of zijn dat de joker en de dief, en begint hier de flash-back?

Anderen vinden wel degelijk Bijbelse verwijzingen (Openbaringen is populair), of kunnen biografisch interpreteren. De zakenlui die zijn wijn drinken zijn dan de platenbonzen die met Dylans verdiensten aan de haal gaan, bijvoorbeeld, de ploegers die ‘in zijn aarde graven’ zijn de artiesten die proberen Dylan te imiteren. En de onvermijdelijke dagboekgravers, die weer iets met Sara, Joan Baez of gerommel met andere vrouwen (de wildcats) eruit weten te wringen. Versregels worden gehusseld op instigatie van Dylan zelf, die in het interview met John Cohen (1968) over deze song zegt: “Here we have the cycle of events working in a rather reverse order” - het derde couplet is dan dus “eigenlijk” het eerste.
Een filmliefhebber wijst op de wel erg toevallige overeenkomsten met de openingsscene van het monumentale The Good, The Bad and The Ugly (Sergio Leone, 1966); daar naderen uit de verte inderdaad twee ruiters, en ja, de wind huilt en een beest (wildcat?) grauwt agressief.

Dave Van Ronk, die Dylan goed kent, al sinds diens eerste stappen in de folkscene van New York, heeft minder illusies: “Na een tijdje kreeg Dylan door dat hij alles kon maken – hij was Bob Dylan en iedereen accepteerde alles wat hij schreef. Dus hij kon zoiets als "All Along The Watchtower" doen, waarvan alleen al de titel fout is: een wachttoren is geen weg of muur, je kunt niet “langs de wachttoren” staan.”
Hetgeen ook wel nieuwsgierig maakt naar de mening van Dave over Kafka’s bekendste parabel Vor dem Gesetz, uit de roman Der Prozeß (1925). Daarin wacht een volhardende plattelander jaren en jaren ‘voor de Wet’, want een onvermurwbare poortwachter kan hem ‘nog niet’ toelaten.
Waarschijnlijk vindt meneer Van Ronk alleen al de titel fout; “je kunt niet ‘voor de Wet’ staan.”

Dylans toonzetting en instrumentatie zijn perfect. Drie akkoorden (in het ongecompliceerde schema Am-G-F), drums, bas en een gitaar en een onheilspellende, lugubere harmonicapartij. Net als de tekst belooft de muziek een climax, een alles verklarende apotheose, die net als in de tekst nooit komt.
De meeste covers, en dat zijn er véél, bezwijken onder de spanning en monden wél in een climax uit, brengen kunstmatige spanningsbogen aan (het stapsgewijs toevoegen van instrumenten en melodielijntjes per volgend couplet is bijzonder populair), maken een vertellende symfonie ervan.
Niks mis mee overigens - "All Along The Watchtower" is onverwoestbaar, elke cover heeft wel een aantrekkingskracht. Als niet op emotioneel, dramatisch niveau, dan toch op zijn minst op fysiek gebied: het is een geliefde meeswinger en headbanger.

Multi-inzetbaar ook, blijkbaar. De song wordt in tientallen films gebruikt, geciteerd in literatuur, kranten en in graphic novels, duikt op in videogames (in Ghost Recon, Just Cause 3 en in Mafia III, bijvoorbeeld), de versie van Hendrix is samen met Creedence’s "Fortunate Son" onvermijdelijk in Vietnamdocumentaires, het lied en de liedtekst spelen een sfeer- of zelfs dialoogsturende rol in televisieseries als Lucifer, The Young Pope en vooral Battlestar Galactica en het is al een halve eeuw een klassieker die honderden, nee duizenden keren is gecoverd; van de Olympus (U2, Clapton, Neil Young) via de Toren van Babel (de song is in elke denkbare taal vertaald) tot aan de schoolbandjes in de fietsenkelder: iedereen die een gitaar kan vasthouden is wel eens bezweken.

Dylan kort #1267

Bob Dylan en band gaan over een maand op tournee door Amerika. Voor data, zie hier. [met dank aan Bart]
Rick de Gier in VPRO Gids van vorige week n.a.v. aandacht voor singer-songwriter Marike Jager in Nooit Meer Slapen: "Er is een grote markt voor emotionele liedjes over ouderschap. Kijk op YouTube maar eens naar de lyrische reacties op nummers als 'Beautiful Boy' van John Lennon, 'Forever Young' van Bob Dylan of 'Glory' van Jay-Z. Daarmee is echter niet gezegd dat al die songs muzikaal tekstueel nou zo geweldig in elkaar zitten; doorgaans hebben ze een akelig hoog Hallmarkgehalte." [met dank aan Herman]
Boek: "Hoe te leven met Bob Dylan?", zie hier.
De taal van ruimte met twee keer "Masters Of War" - niet Dylans origineel, maar een cover, rond 26 en 31 minuten. [met dank aan Alja]

aanvulling 16:00 uur:
Hans F. Marijnissen: Op de website van Meander: "Als je als dichter voor je nieuwe, nog niet gepubliceerde bundel een regel uit een lied van Bob Dylan gebruikt, zet dat de toon voor de woorden die erna komen. Hans F. Marijnissen kent de betekenis." Zie hier. Elders op de website van Meander wordt duidelijk dat het gaat om een citaat uit "It's Alright, Ma (I'm Only Bleeding)" en dat het gaat om de bundel Overwegen en handelen die begin 2020 moet verschijnen. Zie hier. [met dank aan Alja]

Dylan vinden waar hij niet of nauwelijks is #111


De film American Pastoral (2016) van regisseur Ewan McGregor. [met dank aan John]

Geen wonderbare opstanding, maar wel van de lijkwaden ontdaan - door Hans Altena

Beste Tom, hier mijn impressie van de nieuwe Infidels:

Geen wonderbare opstanding, maar wel van de lijkwaden ontdaan

Oh wat kwam dit album destijds binnen bij me, en ik was niet de enige die dit ervoer. Eindelijk weer van begin tot het eind op een Dylanplaat om de oren worden geslagen met teksten die je naar adem deden happen. Bovendien was er sprake van zeer professioneel musiceren en toch zat er, mede door Mick Taylor en de zang, de rauwheid in die ooit het handelsmerk was van de Bard. Okay, het ritmetandem was typisch jaren tachtig, maar in vergelijk met andere acts uit die tijd klonk het niet half zo steriel, en die twee reggea-grootmeesters swingden wel. Knopfler, niet echt mijn type gitarist, hij legde zeker steengoede licks neer. Jammer een beetje dat het geluid van achter een gordijn leek te komen, ik weet het aan die domme nieuwe manier om digitaal op te nemen, en ik bleek niet ongelijk te hebben, vooral de keyboards leden eronder.
En toen kwamen de bezwaren… We lieten Infidels langzaam vallen als een vriend waarover we verkeerde dingen hoorden in de roddels. Dat ene rete rockende nummer, ging dat over Israël? Toch weer een ééndimensionale preek? Maar dan toch met prachtige beelden dit keer. Niettemin, de Palestijnen, daar hadden we meer sympathie voor gekregen, en die kwamen er bekaaid af. Nu met de dreiging van Iran zijn we niet meer zo overtuigd van hoe het zit, en klinkt het minder kortzichtig, deze verdediging van de rechten van de Joden om daar te leven, hoewel hun leider abject is, destijds smaakte het zuur, de strekking van dit sterke lied. En verdorie, het kwam boven water dat onze held het andermaal had gepresteerd een paar van de beste songs van de elpee af te halen om die te vervangen door "Union Sundown". Velen vonden die protestsong belachelijk en bovendien zaten er nogal moderne effecten in, een doodzonde voor de puristen. Ik had daar geen last van, en de boodschap onderschreef ik ook nog eens, ze zou zeer profetisch blijken. De neoliberale mondialisering waar de armen de lasten van dragen en de rijken van profiteren, wordt hier indringend bezongen. Maar vanaf het moment dat er opnamen opdoken van "Foot of Pride" en "Blind Willie McTell", begon bij velen van de fans het knarsetanden, en toen ik de bootleg Outfidels te pakken kreeg, die de oorspronkelijke versie bevatte van Infidels, zoals producer Mark Knopfler die had beoogd, met die door Dylan dus afgedankte meesterwerkjes erop, had ik geen behoefte meer aan de officiële uitgave, al klonk die een stuk helderder. Ze verpieterde in mijn verzameling.
En nu is er na lang wachten een remaster op vinyl. Niet een ware remix helaas, en evenmin met de in dit geval zo begeerde bonussen. Om het nog wat minder feestelijk te maken, terwijl het is gemasterd door SST, een uitstekende mastering unit, het is geperst bij het Franse OMP, dat de laatste tijd uitblinkt door non-fill issues en andere gebreken, en ja, mijn exemplaar heeft die eveneens in lichte mate, maar zo gering dat ik hem niet durf terug te brengen, uit angst voor een slechtere persing… Is het ze evenwel gelukt een mooiere Infidels neer te zetten? Jazeker! Dat gezegd, je moet net als bij Empire Burlesque geen wonderen verwachten.
Het belangrijkst is dat er ruimte is gecreëerd, de studio ambiance komt uit de verf waar voorheen geen adem zat tussen de instrumenten. De gitaren klinken duidelijker en natuurlijker, vooral de solo’s van Knopfler en Micks slide partijen, mooier in contrast met elkaar en gedetailleerder. De bas is geprononceerder en met meer dynamiek, het bewijst dat Robbie Shakespeare wel degelijk een uitstekende keuze was, want hij blijkt nu heerlijke loopjes neer te zetten. De keyboards zijn beter hoorbaar en echt deel geworden van het spectrum, in plaats van achtergrond geruis. De stem is door deze keuzes minder op de voorgrond, maar wel bevrijd van het geïsoleerde, en met een grote winst aan nuance, wat zing Bob hier prachtig, helemaal niet levenloos zoals werd beweerd, ofschoon ik zijn oorspronkelijke zang op Outfidels nog spannender vind. De drums blijven digitaal, maar zijn toch van meer leven voorzien, er is minder sprake van doffe klappen, de ingenieuze variaties en percussieve finesses treden aan het licht.
Welke songs profiteren het meest? "Sweetheart Like You", "Neighborhood Bully", "Union Sundown", "I and I", "Don’t Fall Apart On Me Tonight". "Man Of Peace" en "License To Kill" winnen het minst, vooral bij het eerste nummer blijven de solo’s onderbelicht. "Jokerman" bewijst nog meer hoe geniaal de muzikanten hier op elkaar inspelen, maar die song klonk al prima.
Jammer is dat er geen songteksten zijn bijgevoegd en de sukkels hebben het vinyl weer eens in een schade aanbrengende papieren beschermhoes gedaan, dezelfde als destijds, met op de achterkant de reclame voor andere platen van Dylan, hoe goedkoop en overbodig. Evenmin is er enige informatie over de remaster.
Ondertussen, ik ben ontzettend blij met deze nieuwe uitgave, ik heb mijn liefde voor het album teruggevonden, want wanneer je niet kijkt naar wat je mist, zie je een artistiek hoogtepunt, een verzameling ijzersterke songs die naadloos bij elkaar horen, thematisch en qua sfeer. Ik zal Outfidels en Infidels voortaan even vaak draaien.

Groet hans altena




aantekening #7187

In het boek Mijn benul van Jan Hanlo (1912 - 1969) staat op bladzijde 224 het volgende deel van een zin: "Liefde, haat, ambitie, nijd - abstracte zaken - bestaan zeer zeker, al zijn ze niet te fotograferen".
Mijn hersens schakelen bij het lezen van die woorden gelijk naar Bob Dylans song "Dignity":

Someone showed me a picture and I just laughed
Dignity never been photographed

Natuurlijk bestaat de link tussen de woorden van Jan Hanlo en Bob Dylan alleen in het hoofd van de persoon die met beide bekend is. Bob Dylan heeft Jan Hanlo niet gelezen en Jan Hanlo heeft Bob Dylans "Dignity" nooit gehoord.

Ander voorbeeld:

In de dichtbundel Moulin-Rouge (1971) van Leopold M. van den Brande staat een gedicht met de titel "Blues falling down like hail". Min of meer hetzelfde is te vinden bij Dylan in "Nettie Moore":

Blues this morning falling down like hail
Gonna leave a greasy trail

En ook nu is wel zeker dat Bob Dylan niet bekend is met de dichtbundel van Leopold M. van den Brande en dat Leopold M. van den Brande niet bekend was met Dylans "Nettie Moore" op het moment dat hij dit gedicht schreef (misschien hoorde hij later wel "Nettie Moore"... Geen idee).
De overeenkomst tussen de regel in het gedicht van Van den Brande en in de song van Bob Dylan is echter makkelijk te verklaren: beide vonden de regel in Robert Johnsons "Hellhound On My Trail": 

I got to keep movin', I got to keep movin'
Blues fallin' down like hail, blues fallin' down like hail
Hmmm-mmm, blues fallin' down like hail, blues fallin' down like hail

Dat roept dan gelijk weer de vraag op of er voor de overeenkomst tussen de zinsneden van Jan Hanlo en Bob Dylan ook een (mogelijke) bron aan te wijzen is. Ik heb 'm nog niet gevonden.

~ * ~ * ~ * ~



In februari 1986 nam Bob Dylan, samen met Tom Petty & The Heartbreakers, en een koortje bestaande uit Debra Byrd, Queen Esther Marrow, Madelyn Quebec, Elisecia Wright en Stevie Nicks het nummer "Band Of The Hand" op voor de soundtrack van de gelijknamige film van Michael Mann. 
"Band Of The Hand" is een lekker nummer, niet groots, maar aangenaam. Een oorwurm. De gelijknamige film is een draak. Ergens eind jaren negentig, schat ik, werd de film op televisie uitgezonden. Ik nam de film op en keek. Niet om door te komen, die film. Na het bekijken nam ik me dan ook voor dit nooit meer te doen.

Doorspoelen naar 2019, ergens aan het begin van dit jaar vond ik bij een kringloopwinkel de film Band Of The Hand op dvd. Voor een euro kon ik die film toch niet laten liggen. Ik keek de film niet, de dvd belandde in de kast en verdween daarmee uit mijn gedachten.
Eerder deze week stuitte ik bij het opruimen op deze vergeten dvd. Vanochtend heb ik de stoute schoenen aangetrokken en de dvd in de speler geschoven. Niet om de hele film te bekijken - ik kijk wel uit - maar om te kijken of mijn geheugen goed is. Ik herinner mij dat Bob Dylans "Band Of The Hand" helemaal aan het begin van de film te horen is.
Dat bleek te kloppen, maar toch klopte er iets niet. De versie van "Band Of The Hand" die aan het begin van de film te horen is, is niet identiek aan de versie van dit nummer dat op de soundtrack te vinden is. Allereerst heeft de filmversie een langer instrumentaal intro. Daarnaast zijn de achtergrondzangeressen uit de mix verdwenen en daarmee de tekstregels "It's hell time, man" en "Band of the hand".
Nieuwsgierig geworden of het nummer toevallig ook tijdens het rollen van de credits aan het eind van de film te horen is, heb ik de film vooruit gespoeld en inderdaad is "Band Of The Hand" ook te horen aan het eind van de film, dit keer wel in de van de soundtrack bekende mix.

Ik heb gelijk maar even de single "Band Of The Hand" uit de kast gehaald en gedraaid. Lekker nummer.


~ * ~ * ~ * ~

Twee cd's waar Bob Dylan niet op te vinden is, maar die ik iedere Dylan-liefhebber toch kan aanraden zijn Blow Your Pants Off van Jimmy Fallon en History van Loudon Wainwright III. 
Op Blow Your Pants Off staat "Bob Dylan sings 'Charles in Charge'", een niet onaardige Dylan-parodie. 
Echt geestig is "Talking New Bob Dylan" van Loudon Wainwright III dat op History staat. Wainwright schreef dit nummer voor Dylans vijftigste verjaardag. In dit nummer neemt Wainwright niet alleen Dylan, maar ook de lange rij "New Bob Dylans", zoals Bruce Springsteen, John Prine en Wainwright zelf, op de hak.

~ * ~ * ~ * ~

De liner notes van het album Live... In Dinky Town van Michael Weston King: 

A few months ago my son come to stay and brought with him a video of a Bob Dylan documentary that he'd recorded from the Discovery Channel. In the same way that all those Beatles documentaries start with a grainy black and white shot of the River Mersey and the Liverpool Docks, this started with some old footage of Hibbing, Minnesota from the late '40s / early '50s, aiming to give us some form of idea of the streets that the young Robert Zimmerman used to walk. As the film flickered and sped up the cars and the people seemed to be from a bygone era. The narrator's booming voice told the story of this dull little town and how Dylan's parents had moved there so that Abe, Dylan's father, could join his brothers in their furniture and appliance business.

He also told of an area called Dinky Town... the bohemian quarter of Hibbing, where the teenage Bob would go and hang out, fascinated by the varied and outrageous charcters that frequented that part of town... musicians, actors, drunks, protitutes, pushers and peddlers, the down and outs, the dreamers and the damaged. Hibbing may have been dull but down in Dinky Town it was a different story.

Now I have never been tot "Bobs" Dinky Town, I've never been to Hibbing, Minnesota but as I have zig-zagged my way across Europe and parts of America I have come across many "Dinky Towns". I've performed in them, got lost in them, got drunk in them, even got thrown out of one or two of them... and all the songs on this album were recorded in them.

~ * ~ * ~ * ~

Maak er een mooie, Dylaneske dag van.

Dylan vinden waar hij niet of nauwelijks is #108


Het Italiaanse puzzelblaadje Settimana Sudoku van de week van 24 augustus 2019.
[met dank aan Willem]

Dylan vinden waar hij niet of nauwelijks is #107


[met dank aan Leo]

Dylan vinden waar hij niet of nauwelijks is #106

Na aanleiding van "Dylan vinden waar hij niet of nauwelijks is #100" ging Hans op zoek naar shirts met de tekst "Going, Going, Gone". Hij vond tot zijn verbazing meerdere exemplaren. Hieronder twee voorbeelden. [met dank aan Hans]



Luister, ik doe je na - toegift #7

Zoals er waarschijnlijk nooit een eind zal komen aan de eindeloos stroom covers van Dylan-songs, zal ik er ook geen eind komen aan de serie "Luister, ik doe je na".

YouTube
Kort na het plaatsen van "Luister, ik doe je na - toegift #6" ontving ik twee e-mails met een tip over een cover.
[2 covers, totaal: 870]
Paul noemt de versie van "Forever Young" van Diana Ross "'Bijzonder' (kuch kuch)" (luister hier). Ik vind dat hij nog vriendelijk is voor mevrouw Ross.
Hennie wees mij op "Ring Them Bells" door Sarah Jarosz, een voor mij nog onbekende jongedame die Diana Ross in het stof achterlaat. Een mooie versie van "Ring Them Bells" waarvan ik blij ben dat ik 'm gehoord heb. (luister hier) Toch doet het beluisteren van deze versie mij vooral ook verlangen naar het beluisteren van het origineel, dat maakt dat dit voor mij geen eindlijst-cover is. Na lang dubben zet ik 'm wel op de twijfellijst.
[met dank aan Paul en Hennie]

Bijna vast onderdeel van de serie "Luister, ik doe je na" is inmiddels Jerry Garcia / Grateful Dead.
Grateful Dead - 30 Trips Around The Sun
[1 cover, totaal: 871]
"Visions Of Johanna" gespeeld tijdens een concert op 21 februari 1995, het is de afsluitende track van een vier cd's tellende boxset. Helaas stijgt het niet boven "aardig" uit.

Jerry Garcia Band - Shining Star
[1 cover, totaal: 872]
Deze dubbel-cd bevat een niet onaardige versie van "Positively 4th Street", maar zo goed als de Keystone-versie van dit nummer door Garcia is dit zeker niet, helaas.

Ane Brun - Leave Me Breathless
[2 covers, totaal: 874]
De Noorse zangeres met de magistrale stem Ane Brun heeft voor haar album Leave Me Breathless twee nummers van Bob Dylan opgenomen: "Girl From The North Country" en "Make You Feel My Love". Geen onaardige covers, maar Brun is beter wanneer ze haar eigen composities zingt. Deze covers zijn net wat de zoetsappig.

Golden Earring - Love
[2 covers, totaal: 876]
In 1995 brengt Golden Earring een album vol covers uit. Twee van de dertien songs op dit album zijn van Bob Dylan: "This Wheel's On Fire" en "Ballad Of A Thin Man". De eerste van de twee covers is niet onaardig, maar ook niet meer dan dat. Met "Ballad Of A Thin Man" slaat Golden Earring de plank echter volledig mis.

Take What You Need; UK Covers of Bob Dylan Songs 1964 - 69
[22 covers waarvan 7 eerder besproken, totaal: 891]
Holy Mozes! Wat is er een boel zooi op de markt gebracht!
De enige muzikanten die nog enigszins iets te pruimen weten te brengen op dit album zijn Julie Felix met "One Too Many Mornings" en Julie Driscoll, Brian Auger & The Trinity met "I Am A Lonesome Hobo" en heel, heel misschien ook nog Joe Cocker met "Just Like A Woman". Niets voor een van de lijsten op deze cd, veel om nooit meer opnieuw te beluisteren.
Next!

Madeleine Peyroux - Careless Love
[1 cover, totaal: 892]
Op dit album brengt Peyroux een beetje jazzy versie van Dylans "You're Gonna Make Me Lonesome When You Go" en het werkt. Iets in mij zegt dat ik dit ergens eerder heb gehoord, maar ik kan niet thuisbrengen waar.
Net geen eindlijst, maar zeker twijfellijst. Mooie cover.

Blowin' In The Wind; A Reggae Tribute To Bob Dylan
[12 covers, totaal: 904]
Bob Dylan-songs met een reggae-sausje, werkt dat? Ik herinner mij een eerder album vol Dylan-covers door reggae-artiesten, geen succes. Blowin' In The Wind bevat 12 covers van verschrikkelijk tot verrassend aardig. In die laatste categorie vallen "Silvio" door Mello en "The Mighty Quinn" door The Reggae Rockers featuring Sugar Black and Bigga Staar.
Geen lijstmateriaal, al kan ik me wel voorstellen dat ik deze twee covers nog wel eens draai.

Ernst Langhout & Johan Keus - Dylan yn it Frysk 2
[11 covers, totaal: 915]
De eerste cd met Dylan-covers in het Fries door Ernst Langhout & Johan Keus besprak ik al eerder. Dit tweede deel is in mijn oren sterker dan de eerste cd. "Krekt as in frommes" (Just Like A Woman) is aardig, "Foar altiid jong" (Forever Young) ontlokt bij 'mevrouw Tom' een positieve reactie en terecht. En ook "It is swier waer dat oer ús komme sil" is niet onaardig.
Helaas bevat het album ook enkele blunders, zoals "Harlekyn" (Jokerman) en "Rôljend as in stien" (Like A Rolling Stone). De grootste missers sluiten de cd af: "Unwennigens blues" (Subterranean Homesick Blues) en "Tiid ferrint stadich" (Time Passes Slowly) laten alle sympathie die ik met dank aan de positieve uitschieters voor dit album had gekregen verdampen.
Gauw de cd-speler terug dirigeren naar "Krekt as in frommes" en daarna "Foar altiid jong". Geen lijstmateriaal, helaas.

In Frysk earbetoan oan Bob Dylan; Dylan in het Fries
[12 covers, waarvan 1 geen echte cover, totaal: 926]
Meer Dylan in het Fries. "Fixin' To Die" - op deze cd gebracht door Tsead Bruinja - is geen nummer van Bob Dylan, die sla ik over.
Ik herinner mij de gelijknamige documentaire jaren geleden gezien te hebben. Ik vond toen de gebrachte covers ver onder de maat, stuk voor stuk. Bij het opnieuw beluisteren van deze nummers, dit keer op cd, denk ik daar niet anders over.
Oké, "Foar Altiid Jong" door wederom Langhout & Keus is wel aardig. Dat geldt ook voor "Bring my nei de himmeldoar" (Tryin' To Get To Heaven), maar dan heb je het ook wel gehad. Geen cd om vaker te beluisteren.

Klaassen & Van Dijk - Live Op De Parade
[8 covers, totaal: 934]
In "Luister, ik doe je na - toegift #1" schreef ik over het album A Slice Of Dylan van Klaassen & Van Dijk. Live Op De Parade telt acht covers, opgenomen op 14 augustus 2016.
Vier van de acht nummers op dit album zijn niet te vinden op A Slice Of Dylan: "Everything Is Broken", "Just Like A Woman", "All Along The Watchtower" en "Knocking On Heaven's Door".
"Sweetheart Like You" is, net als op A Slice Of Dylan, een positieve uitschieter.

Herman van Veen - Herman van Veen II
[1 cover, totaal: 935]
Herman van Veen doet "Ik wil jou" (I Want You). Kromme tenen, heel erg kromme tenen.

Eric Andersen - The Street Was Always There
[1 cover, totaal: 936]
Eric Andersen is een goede muzikant die mooie dingen heeft gedaan, maar zijn versie van "A Hard Rain's A-Gonna Fall" hoort daar helaas niet bij.

A Tribute To Today's Best Songwriters
[11 covers waarvan 5 eerder besproken, totaal: 942]
Voor deze door Reader's Digest vijf cd's tellende tribute cd voor songwriters als Lennon & McCartney, Elton John, Andrew Lloyd Webber en Bob Dylan hebben de samenstellers de meest zeikerige versies van bekende nummers uitgekozen, zo lijkt het. De zes niet eerder besproken Dylan-covers op deze cd zijn:

Judy Collins - "Blowin' In The Wind"
Arthur Greenslade en zijn orkest en koor - "If You Gotta Go, Go Now"
Judy Collins - "The Times They Are A-Changin'"
The Turtles - "It Ain't Me, Babe"
Jaki Graham - "If Not For You"
Arthur Greenslade en zijn orkest - "The Mighty Quinn"
Jaki Graham - "Farewell Angelina"

Ik kan kort zijn: het werkt op de lachspieren (Arthur Greenslade) of op de zenuwen (de rest).

Volgens mij is er niet eerder een aflevering van "Luister, ik doe je na" geweest waarbij ik zo weinig songs aan de eind-  en twijfellijst heb toegevoegd.
Nou maar hopen dat ik in de komende maanden wat betere covers weet te vinden zodat ik een volgende aflevering van "Luister, ik doe je na" positiever kan afsluiten.

eindlijst:
The Band - "When I Paint My Masterpiece"
Wilco & Fleet Foxes - "I Shall Be Released"
Guy Davis - "Sweetheart Like You"
Suzzy & Maggie Roche - "Clothes Line Saga"
Martin Simpson - "Highway 61 / Highway 61 Revisited"
Develish Doubledylans - "Shot Of Love"
Michael Moore Trio - "Sign On The Window"
Merl Saunders and Jerry Garcia - "It Takes A Lot To Laugh, It Takes A Train To Cry" [3 versies: 2x Keystone 1973 en Garcia Plays Dylan]
Merl Saunders, Jerry Garcia, John Kahn, Bill Vitt - "Positively 4th Street"
Jim James & Calexico - "Going To Acapulco" [gouden ster]
The Band - "I shall Be Released"
The Band - "Long Distance Operator"
Oh Susanna - Billy 4"
Odetta - "Long Ago, Far Away"
Odetta - "Long Time Gone"
Grateful Dead - "It Takes A Lot To Laugh, It Takes A Train To Cry"
Jerry Garcia Band - "Simple Twist Of Fate" (1 maart 1980)
Fairport Convention - "Dear Landlord"
Jeff Buckley - "Just Like A Woman" (Live at Sin-é-versie)
Tom O'Brien - "Tomstone Blues"

twijfellijst:
The Low Anthem - "Dignity"
Ramblin' Jack Elliott - "Don't Think Twice, It's All Right" [The Ballad of Ramblin' Jack]
Articolo 31 - "Come Una Pietra Scalciata (Like A Rolling Stone)"
Patti Smith - "The Wicked Messenger"
Odetta - "Paths Of Victory"
Robert Deeble with Mandy Troxel - "Boots Of Spanish Leather"
Billy Goodman - "Billy 1"
Tim O'Brien - "Subterranean Homesick Blues"
Peter, Paul and Mary - "Blowin' In The Wind"
Jeff Tweedy - "Simple Twist Of Fate"
Willie Nelson & Calexico - "Señor (Tales Of Yankee Power)"
Antony & The Johnsons - "Knockin' On Heaven's Door"
Richie Havens - "Just Like A Woman" [versie van Mixed Bag]
Neville Brothers - "With God On Our Side"
The Band - "Tears Of Rage" (2 versies)
Salomon Burke - "Stepchild"
Pete Seeger - "Masters Of War"
Odetta - "Masters Of War"
Grateful Dead - "Queen Jane Approximately"
Eddie Vedder - "Masters Of War"
Jerry Garcia Band - "When I Paint My Masterpiece"
Jerry Garcia Band - "Simple Twist Of Fate" (28 februari 1980)
Julia Haltigan - "Boots Of Spanish Leather"
Fairport Convention - "Si Tu Dois Partir"
Fairport Convention - "Down In The Flood"
Wyclef Jean - "Knockin' On Heaven's Door"
Show Of Hands - "Is Your Love in Vain?"
The Black Crowes - "Rainy Day Women #12 & 35"
Sarah Jarosz - "Ring Them Bells"
Madeleine Peyroux - "You're Gonna Make Me Lonesome When You Go"

Dylan kort #1266

Rob Stoner, bassist tijdens Rolling Thunder Revue, plaatste op 27 augustus jl. een foto van zichzelf met Dylan-bassist Tony Garnier op Facebook en de mededeling dat Garnier op 14 september Stoner vervangt tijdens een concert. In een reactie bij dit bericht zegt Sally Kirkland: "i love tony garnier so much. is he not touring with bob?" waarop Stoner het volgende antwoord geeft: "Dylan's cutting back on the relentless gigging." Zie hier.
Dit lijkt een bevestiging te zijn van wat het uitblijven van de aankondiging van nieuwe concerten al deed vermoeden: het ziet er naar uit dat Bob Dylan niet meer zoveel zal touren als hij in de afgelopen decennia heeft gedaan. Geef hem eens ongelijk. De man is 78 jaar oud, hij heeft duizenden concerten over de hele wereld gegeven. Het is ook een keertje klaar.
Hollis Brown: op 25 september treedt deze band op in het Der Aa-Theater in Groningen. Over deze band zegt de website van dit theater: "De bandnaam is vernoemd naar Bob Dylan’s nummer 'The Ballad of Hollis Brown' en ook muzikaal gezien is Dylan nooit ver weg." Het glossy Agenda schrijft n.a.v. hetzelfde optreden over deze band: "Ze zijn vernoemd naar Bob Dylan’s nummer 'The Ballad of Hollis Brown', maar denk muzikaal gezien vooral aan Neil Young & Crazy Horse (het soms hoekige gitaarwerk), Israel Nash, Tom Petty and The Heartbreakers, The Decemberists en zelfs een vleugje Black Crowes om maar wat dwarsstraten te noemen."
Wonderlijk. [met dank aan Hans]
De soundtrack van de nieuwe Ken Burns-film Country Music bevat "Girl From The North Country" door Bob Dylan en Johnny Cash, zie hier.
Arno Kantelberg in de Volkskrant van  30 augustus (online) en 31 augustus (papier): "Waar zou Bob Dylan zijn zonder zijn Wayfarer of The Ramones zonder hun leren jacks?" Zie hier. [met dank aan Hans]

Bob Dylan in Rotterdam (1981)


In oktober 1981 is in Rotterdam de film Bob Dylan in Rotterdam vertoond. Voor mijn boek over Bob Dylan in Nederland ben ik op zoek naar meer informatie over deze film.
Mocht je informatie over deze film hebben, contact opnemen kan via e-mail: twillems87[at]gmail.com
Zie ook hier.

aantekening #7184


~ * ~ * ~ * ~

In een interview met Chris Cooper zegt Michael Chaiken - curator van het Bob Dylan Archief - in The Bridge no. 64: "(...) I think we're going to have larger hand in the next volume of the bootleg series which will be out at the end of this year."

Is het echt verrassend dat er ook dit jaar weer een aflevering van The Bootleg Series gaat komen? Niet echt, denk ik. Helaas vertelt Chaiken niet wat er op die nieuwe editie van The Bootleg Series komt te staan. Ik ga er van uit, zoals ik eerder schreef, dat het zal gaan om de Dylan-Cash sessies, simpelweg omdat op 1 januari 2020 anders het copyright voor deze opnamen verloopt. Of dat klopt, zal de tijd leren, want meer dan koffiedik kijken is die voorspelling dat het gaat om de Dylan-Cash sessies niet.

~ * ~ * ~ * ~

Vanochtend las ik een aantal regels over het nummer "Time Passes Slowly" op het forum van website Expecting Rain. Gevolg is dat "Time Passes Slowly" sindsdien in mijn kop zit, dat te pas en te onpas flarden van dat nummer door mijn hoofd razen om net zo plots als ze opgedoken zijn ook weer te verdwijnen. Als dat geen goede reden is om New Morning uit de kast te pakken en op de draaitafel te leggen, dan weet ik het ook niet meer.

~ * ~ * ~ * ~

In "Friday's Weekly Round-Up - 427" op The Allen Ginsberg Project vertellen mensen over het voor het eerst lezen van Allen Ginsberg. Ben Schafer vertelt dat hij de naam Allen Ginsberg voor het eerst tegenkwam in de biografie Bob Dylan van Anthony Scaduto en dat dat voor hem reden was om voor het eerst een boek van Ginsberg open te slaan.
Ben Schafer is vast niet alleen, er zullen meer mensen zijn die de poëzie van Allen Ginsberg ontdekten door Bob Dylan.
Ontdekte ik ook Allen Ginsbergs poëzie door Bob Dylan, zo vroeg ik me af na het lezen van Ben Schafers ervaring. Ik weet het niet meer helemaal zeker, maar volgens mij niet. Ik ontdekte Allen Ginsberg via Jack Kerouac, zo zegt mijn geheugen. Ik moet een jaar of achttien geweest zijn - ik luisterde al een aantal jaren naar de muziek van Bob Dylan - toen ik in een antiquariaat stuitte op Proef m'n tong in je oor, een boek met door Simon Vinkenoog gemaakte vertalingen van gedichten van Allen Ginsberg. 
Op de achterkant van dat boek schrijft de vertaler: "Een heldere stem, hier en nu. Een openbaring: 'Look out baby, the saints are coming through', zingt Bob Dylan, en hij bedoelt de beat generation, die in Ginsberg zijn zuiverste vertolking heeft gevonden."
Toen ik dat las viel bij mij het kwartje.

~ * ~ * ~ * ~

De Gids, nr. 11, november 2003:

René Boomkens: "(...) de dadaïstische fanfare van 'Het Land van Maas en Waal' (1967), dat zowel muzikaal als tekstueel sterk deed denken aan Bob Dylans ode aan de joint 'Rainy Day Women Nos 12 & 35 (Everybody Must Get Stoned)' uit 1966."

Sjoerd de Jong: "(...) de jaren zeventig als de jaren waarin de hoop op een totale omwenteling conform de synergetische evangelies van Karl Marx en Bob Dylan definitief verloren ging."

Sjoerd de Jong: "De habitus van een vernieuwende counterculture die langzaam werd overdekt met een deken van mislukking en depressiviteit (muzikaal: Neil Young en Lou Reed in plaats van Beatles en Bob Dylan; J.J. Cale broeierig rammelend uit een roodverlicht heroïnepand aan de Rotterdamse Kruiskade)."

~ * ~ * ~ * ~

Joke J. Hermsen in haar boek Kairos: "Het kunnen maken van een nieuw begin staat voor Arendt dus in feite gelijk aan in leven zijn. Misschien doelde Bob Dylan daarop toen hij de bekende strofe zong: 'That he not busy being born is busy dying' en in de beroemde videoclip van 'Subterranean Homesick Blues' (1965) het bordje met de tekst 'Get born' omhooghield."


~ * ~ * ~ * ~

In zowel Uncut als Mojo van oktober staat een stuk over het concert van Bob Dylan en Neil Young in Londen op 12 juli [dank Theo!]
Bij Mojo zit een door de Nederlandse striptekenaar Typex gemaakte Beatles-kaart. De ene zijde toont Liverpool, de andere zijde Londen. 
Op de kaart van Londen staat ook Bob Dylan. De bijbehorende tekst: "Bob Dylan, in the UK for his May 1966 tour, played Paul tracks from Blonde On Blonde. Paul previewed him some of the unreleased Revolver."


~ * ~ * ~ * ~

De titel De dochters van Bob Dylan doet vermoeden dat Bob Dylan veelvuldig in deze roman van Angelo Di Berardino te vinden is. Dat is niet zo. Ja, Bob Dylan is te vinden in dit boek, maar niet veelvuldig.
De titel De dochters van Bob Dylan verwijst naar een groep van zes jonge dames, milieuactivisten.

"'Als ik jullie op de speelplaats bezig hoor, moet ik soms aan Bob Dylan denken. Die protesteerde ook tegen vanalles en nog wat.'" 

(...)

"'Jullie zouden vandaag zijn kinderen kunnen zijn, z'n dochters,' zei ik opeens. 'Anja, Sara, Angela, Cynthia, Jessica, jij, allemaal dochters van Bob Dylan.'"

Is er een link te leggen tussen de protesterende, jonge Bob Dylan en de milieuactivisten van de eenentwintigste eeuw? Ik heb mijn twijfels moet ik bekennen.

~ * ~ * ~ * ~

In een kelder vol elpees voor een euro per stuk vond ik onlangs het album Liam Clancy (1965) van - je raadt het al - Liam Clancy, de man die zo beminnelijk, maar ook enigszins dronken in Martin Scorsese's No Direction Home vertelt over de jonge Bob Dylan in New York.
Op dit album zingt Clancy onder andere "The Patriot Game", de song die als blauwdruk diende tijdens het schrijven van "With God On Our Side". Toch kan Dylan niet deze opname van "The Patriot Game" in gedachten hebben gehad toen hij "With God On Our Side" schreef. Het album van Clancy verscheen in 1965, ruim nadat Bob Dylan "With God On Our Side" schreef.
Op Liam Clancy staan nog twee songs die de Dylan-liefhebber bekend in de oren zullen klinken, twee nummers die hun weg vonden naar The Basement Tapes: "Long A-Growing" en "Royal Canal".


~ * ~ * ~ * ~


Dat is geluk

Ik ben tevreden met mijn leven. Ik kan rustig zeggen dat ik het gewoon goed heb, in alle opzichten.
Ondanks die tevredenheid heb ik een wensenlijstje - een bucket list noemt men dat tegenwoordig. Mijn lijst is niet lang, er staan hooguit 5, 6 zaken op die ik in de komende tien jaar hoop te doen, maar alleen als de gelegenheid zich voordoet en lukt het niet, dan is dat ook oké. Ik ben immers tevreden met mijn leven.
Een van de punten op mijn lijst is een bezoek brengen aan het eiland Wight. Ooit hoop ik dat te doen, maar ik heb geen haast. Wight schijnt een mooie natuur te hebben, daarnaast is er op het eiland nog iets met het Britse koningshuis dat toeristen trekt. Goede redenen om naar Wight te gaan, maar niet voor mij. Ik wil naar Isle of Wight om even op de plek te staan waar op 31 augustus 1969 zoveel Dylan-liefhebbers stonden om de man te zien optreden.

Bob Dylan heeft in zijn lange carrière op duizenden podia gestaan. Ik voel geen enkele behoefte om naar al die plekken op bedevaart te gaan. Wight is een uitzondering. Nu het vijftig jaar geleden is dat Bob Dylan het podium op Isle of Wight betrad vraag ik me meer dan ooit af waar die behoefte om naar die plek te gaan vandaan komt.

Could everybody, everybody, everybody please sit down. And in return... People welcome onto the stage The Band and Bob Dylan
En dan zetten ze "She Belongs To Me" in, dan gaat het dak van de hemel. Dan zinkt langzaam maar zeker het eiland Wight.

Er zal op die plek niets meer te vinden zijn dat herinnert aan dat optreden. Het platgetrapte gras staat weer fier overeind, het podium is verdwenen. Er lopen geen verdwaasde hippies meer rond die voor zich uit mompelen dat je er bij had moeten zijn, net als zij, vijftig jaar geleden.

Wat Bob Dylans optreden op Isle of Wight zo mythisch maakt, is misschien niet eens het optreden an sich, hoe goed hij die laatste dag van augustus 1969 ook speelde. Wat Wight mythisch maakt is de kans, de mogelijkheid om Bob Dylan te zien optreden.
In 1966 donderde Bob Dylan van zijn motor en verdween hij van de radar. Na een afwezigheid van zo'n anderhalf jaar bleek met het verschijnen van John Wesley Harding Bob Dylan toch nog muziek te maken. Hij maakte platen, maar optreden? Het leek er op dat dat nooit meer zou gebeuren.
En dan komt ergens in 1969 het nieuws naar buiten dat hij toch nog één keer zal optreden, niet in thuisland Amerika, maar op het Engelse eiland Wight.
Hoeveel Dylan-liefhebbers waren in 1966 te jong om Bob Dylan te zien optreden in Parijs, Londen of Manchester en zagen in 1969 met de aankondiging van Dylans Wight-optreden hun kans, misschien wel hun enige kans om Bob Dylan ooit te zien spelen? Het waren er veel, heel veel en ze grepen hun kans. Vanuit heel Europa stapten jonge mannen en vrouwen in busjes, in volgepropte auto's, in treinen om de lange reis, een reis die soms dagen duurde, naar Wight af te leggen.
Hoeveel muziekliefhebbers gaan anno 2019 met een uitgestoken duim langs de kant van de weg staan in de hoop binnen drie dagen al liftende te kunnen reizen van het vaste land van Europa naar en eiland voor de Engelse kust alleen om een optreden te zien? Het zullen er niet veel meer zijn. In 1969 waren het er heel veel. Dat najagen van die droom door al die muziekliefhebbers is een van de redenen waarom Dylans optreden op Isle of Wight zo legendarisch is.

Great to be here, great to be here. Thank you very much. Great to be here, sure is.

Er waren hoge verwachtingen:
Drie jaar wachten.
Misschien wel de laatste kans.
The Beatles zullen er zijn.
En The Stones.
Hij gaat drie uur optreden.
Misschien wel langer.
En de jam-sessie...
Bob Dylan... The Beatles... The Stones...
Help Bob Dylan sink the Isle of Wight...

De verwachtingen werden zo hoog - mede dankzij de Engelse muziekpers - dat het niet meer uitmaakte wat Bob Dylan op het podium van Wight zou doen, het zou altijd tegenvallen in vergelijking met die verwachtingen.
Dat is jammer, Wight verdient beter.

VPRO stuurde twee medewerkers naar Isle of Wight om alle optredens, inclusief Dylans optreden, op te nemen. Na het beëindigen van het festival werden de tapes met spoed naar Nederland gebracht. Op 5 september om half zeven 's avonds zendt VPRO in het programma Hee! opnamen van "I Threw It All Away" en "I'll Be Your Baby Tonight" van Bob Dylans optreden op Isle of Wight uit.
In latere VPRO-uitzendingen volgen meer nummers van Wight.
Daddy Rolling Stone, de tweede ooit in Nederland gemaakte bootleg van Bob Dylan bevat drie songs van Wight: "Wild Mountain Thyme", "To Ramona" en "Minstrel Boy".
Bob Dylans eigen album Self Portrait bevat vier nummers van Wight.
Wight is belangrijk.



Het belang van Bob Dylans optreden op Isle of Wight wordt in 2013 door platenmaatschappij Sony erkent met het uitbrengen van het gehele optreden op cd in de luxe editie van Antoher Self Portrait, het tiende deel van The Bootleg Series. Die cd is de soundtrack van deze dag.

31 augustus 2019, vijf uur in de ochtend. Ik kan niet slapen, mijn hoofd zit vol. Vol spoken uit verleden en toekomst. Het is een probleem waar ik de laatste jaren vaker last van heb. Ik zou kunnen schrijven dat ik er niet wakker van lig, maar dat doe ik nou juist wel. Het doet hier verder niet ter zake, waar het om gaat is dat ik vanochtend iets na vijf uur mijn bed ben uitgegaan, naar beneden ben geslopen en de cd met Bob Dylans optreden op Isle of Wight heb opgezet.
Terwijl Bob Dylan en The Band  alles geven, zie ik ergens tussen "I Dreamed I Saw St. Augustine" en "I Pity The Poor Immigrant" de nacht in een dag veranderen.
Het gaat een mooie dag worden, een dag waarop ik steeds weer die cd met dat optreden op Wight opnieuw aanzet. Een dag waarop ik ieder uur "Wild Mountain Thyme" voorbij hoor komen, waarop ik ieder uur bij de eerste regels van dat nummer de tranen achter mijn ogen voel prikken. Ontroering door schoonheid.
Een dag waarop ik steeds weer aan het begin van "Minstrel Boy" opveer, een dag waarop ik ieder keer weer enigszins schrik van de schoonheid van "St. Augustine".

Het is een dag, een ochtend om een kop thee naar boven te brengen, 'mevrouw Tom' te wekken en te zeggen: "Ik weet wat we gaan doen vandaag. We gaan naar Wight."
En eigenlijk weet ik nu al dat ze zegt: "Goed idee."

Dat is geluk.

Bob Dylan in Nederland

De pagina BDinNL 2.0 is bijgewerkt. Er staat een verzoek op om informatie over een tweetal zaken, zie hier.

You Ain’t Goin’ Nowhere (1967) - door Jochen Markhorst


You Ain’t Goin’ Nowhere (1967)

Melanie, Sandie Shaw, Cassandra Wilson, Deana Carter… allemaal dames die het helemaal niet eng vinden om in “Lay Lady Lay” een lady te bezingen die ze graag over een groot, koperen bed zouden willen leggen. Maar minstens zoveel zangeressen lijken geplaagd te worden door enige homofobie. Maria Muldaur bijvoorbeeld, en Cher -  zij veranderen de tekst toch maar liever in het veilige Lay Baby Lay. En stay with your man awhile ondergaat dan een onmiskenbare sekseverandering: stay with your woman of stay with your gal.
Ongebruikelijk is het niet, de geslachtsverandering van hoofd- en bijrolspelers in Dylans songs. Joan Baez zingt niet Mama maar “Daddy You Been On My Mind”, aanvankelijk als grapje, later in de studioversie zonder enige ironie. De radicale genderingreep wordt overgenomen door Judy Collins en, iets neutraler, door een jonge Linda Rondstadt, die “Baby You’ve Been On My Mind” ervan maakt (met een prachtige, aan “For No One” herinnerende Franse hoorn, overigens).

‘Ontheiliging’ is wat overdreven, maar het neigt toch naar respectloosheid. Kennelijk vinden de dames het vermijden van homo-erotische interpretatiemogelijkheden belangrijker dan het eerbiedigen van de literaire stijlfiguren waarvoor de dichter heeft gekozen (in dit geval de alliteratie van Mama – my mind en van Lay lady lay).
Een stapje verder gaat het ook wel eens. Sophie Zelmani heeft een van de allermooiste covers van “Most Of The Time” op haar naam staan, maar ze begaat daarbij wel de gruwelijkheid om

I can survive, I can endure
And I don’t even think about her

te veranderen in

I can survive, I can endure
And I don’t even think about him

… waarmee ze dus de rijm vernietigt – en dat komt dan toch wel érg dicht in de buurt van ontheiliging.

Ook “You Ain’t Goin’ Nowhere” bedreigt, ondanks het hoge nonsensgehalte van de tekst, de eerbaarheid van de wat preutsere dames. In het refrein verheugt de verteller zich immers op de aanstaande komst van my bride, van zijn bruid. Joan Baez, die in 1968 een overigens erg aantrekkelijke versie van de song opneemt, maakt er ‘Tomorrow's the day my man's gonna come’ van, net als Marsha ‘Brown Sugar’ Hunt in ’71 en zelfs in de toch homovriendelijkere eenentwintigste eeuw volgt Maria Muldaur, op haar tribuutalbum Heart Of Mine (2006), nog de ingreep van Baez.

Nu vallen bij dit specifieke lied tekstuele ingrepen te verdedigen, althans: al te heilig is de brontekst zeker niet. Dylan zelf heeft tussen 1967 en 1971 de song drie keer opgenomen, elke keer met radicaal andere coupletten (het refrein blijft grotendeels gehandhaafd). Zoals het eerste couplet:



Basement take 1

Now look here dear Sue
You best feed the cat
The cats needs feedin'
You're the one to do it
Get your hat, feed the cats
You ain't goin' nowhere

Basement take 2

Clouds so swift
Rain won’t lift
Gate won’t close
Railings froze
Get your mind off wintertime
You ain't goin' nowhere

Greatest Hits versie

Clouds so swift
An' rain fallin' in
Gonna see a movie called "Gunga Din"
Pack up your money
Pull up your tent McGuinn
You ain't goin' nowhere



… en de verschillen tussen de overige coupletten zijn niet minder uiteenlopend. Volstrekt andere woorden, ander rijmschema, ander metrum, het ene couplet heeft tien lettergrepen meer dan het andere… de dichter Dylan demonstreert hier de oprechtheid van zijn betoog in het interview met Ron Rosenbaum, 1977:

“Het gaat om de sound en de woorden. Woorden mogen daarbij niet in de weg staan. Die … die moeten er accenten op plaatsen. Ze zijn zingevend. Alle invloeden, alle gevoelens, alle ideeën komen daaruit voort.”

Het heeft geen algemeengeldigheid, uiteraard – bij songs als “The Lonesome Death Of Hattie Carroll” of “Hurricane” of “Simple Twist Of Fate” hebben de woorden een epische meerwaarde, een zwaardere functie dan alleen maar punctuate it, dan alleen maar het plaatsen van accenten op de sound. Maar zeker in deze Basementdagen, als een ontketende Dylan achter elkaar songs als “Quinn The Eskimo” en “Apple Suckling Tree” uit zijn schrijfmachine ratelt, hebben woorden een ondergeschikt belang – words don’t interfere.

Dat weetje beïnvloedt tekstanalyse. In deze teksten is de dichter in ieder geval niet bewust bezig met het verwoorden van impressies, met het vertellen van verhalen of het vertolken van emoties. Hij vult lege ruimte met klanken, in feite. Een dichter met het superieure taalgevoel van Dylan kan dan kiezen voor nonce words, voor gelegenheidswoorden – doorgaans niet-bestaande woorden, neologismen. Zoals Lewis Carroll doet in het briljante Jabberwocky, bijvoorbeeld:

Twas bryllyg, and ye slythy toves
Did gyre and gymble in ye wabe:
All mimsy were ye borogoves;
And ye mome raths outgrabe.

… waarbij de sound uitstekend duidelijk maakt wát hier geschetst wordt.
Zover hoeft Dylan echter niet te gaan; hij kiest woorden die weliswaar betekenis dragen, maar die betekenis ‘staat niet in de weg’. Een lieddichter heeft immers het voordeel dat de muziek al de gewenste sensatie communiceert.  
Van ondergeschikt belang, maar desondanks intrigerend, is dan de vergelijking van de zo uiteenlopende drie versies; het gunt een inkijkje in de meanderende werkwijze van een poëtisch genie.

Het opduiken van de filmtitel Gunga Din, bijvoorbeeld, in het eerste couplet van de derde versie. De dichter zoekt een rijmwoord bij McGuinn. Roger McGuinn heeft met zijn Byrds een klein hitje gescoord met een prachtige bewerking van dit Basementpareltje, maar verhaspelt daarbij twee versregels een beetje (Pack up your money, pick up your tent in plaats van Pick up your money, pack up your tent), hetgeen Dylan blijkbaar inspireert tot een plaagstootje in de versie die hij in 1971 opneemt voor Greatest Hits Vol. II.
Inhoudelijk is er geen relatie tussen de film en het lied te vinden. De dichter had bovendien honderden andere rijmwoorden kunnen kiezen, dus waarom kiest hij dit vervreemdende, interfering ‘Gunga Din’? De meest waarschijnlijke verklaring is iets verderop te vinden: ‘Genghis Khan’ heeft sinds de tweede versie Michael en Sue vervangen en die naam heeft hetzelfde ritme, eenzelfde exotische waarde en een vergelijkbare sound als ‘Gunga Din’. Het verraadt een associatieve, taalgevoelige creativiteit waarmee meer literaire kanonnen zijn gezegend. Kafka besluit om zijn hoofdpersoon Samsa te noemen (Die Verwandlung, 1915), Kerouac versleutelt de naam van zijn vriend Neal tot Dean (On The Road, 1957), en naam en verschijning van Allen Ginsberg brengt John Lennon tot Element’ry penguin.

Gunga en Genghis zijn dan wellicht vreemde keuzes, verstorend zijn ze niet. Het lied wordt al gauw een countryrockklassieker en behoort tot de dag van vandaag tot Dylans meest gecoverde songs.
De ongrammaticale dubbele ontkenning in titel en stokregel ain’t going nowhere straalt een Zuidelijke, gemoedelijke huiselijkheid uit, woordkeus als I don’t care, buy me a flute en vooral het aforistische strap yourself to the tree with roots ondersteunen die gemoedsgesteldheid, en de muziek verheft die tevredenheid zelfs tot dankbare, vrolijke schik, tot een blijmoedige superlatief van Dusty Springfields “Breakfast In Bed”, van Graham Nash’s “Our House”, van Sinatra’s “Ever Homeward”.
Maria Muldaurs verdere restauratiewerkzaamheden zijn dan ook tolerabel. Behalve die zedige geslachtsverandering in het refrein en een heel passende ‘we gonna slide down into that easy chair’ (in plaats van het dadaeske ‘we gonna fly’), herbouwt ze ook het derde couplet:

Buy me a flute
And a gun that shoots
Tailgates and substitutes

… wordt bij Muldaur:

Buy me a ring
And a bird that sings
Pretty boots and a flute that tunes

Woorden die don’t interfere, inderdaad: heel wat huiselijker en gemoedelijker dan schietende pistolen en laadkleppen. Minder inzichtelijk is overigens de ingreep bij Genghis Khan. Dylan verwijt Genghis Khan dat hij zijn koningen niet genoeg slaap gunt (‘He could not keep / All his kings / Supplied with sleep’), Muldaur maakt daarvan:

Genghis Khan
He could not keep
All his men
Supplied with sheep

Schapen? Een slippertje van Maria, vermoedelijk – het bruggetje van slapen naar schapen is weliswaar gemakkelijk te slaan, maar dit interfereert toch wel. Niet ernstig, maar toch.

Überhaupt is het lied praktisch onschendbaar. Het heeft eenzelfde onverwoestbaarheid als “Not Dark Yet” of “Mama, You Been On My Mind”; eigenlijk is elke cover wel leuk, of op zijn minst verdraaglijk. The Byrds hebben zich de song min of meer toegeëigend en bij Roger McGuinn staat het ook vandaag nog in de Top 10 van meestgespeelde songs (op nummer 1 staat, onbedreigd, “Mr. Tambourine Man”). De versie van The Byrds is glanzend, maar hoe langer McGuinn de song speelt, hoe rootsier, antieker hij het instrumenteert. Pas als hij oude bandmaat Chris Hillmann meeneemt, zoals in 2018, keert hij toch maar weer terug naar The Byrds. Ook prachtig, natuurlijk.

De kracht lijkt echter meteen ook een zwakte; de (honderden) coverversies zijn tamelijk identiek. Bij vrijwel allemaal spettert de onbekommerde levenslust ervanaf, tempo en instrumentatie verschillen nauwelijks. Old Crow Medicine Show, Counting Crows, Muldaur, Nitty Gritty Band (met gast McGuinn), Glen Hansard op de I’m Not There soundtrack (een van de weinigen die voor de Greatest Hits-versie kiest, trouwens), Shania Twain, Loudon Wainwright (met gast Kate McGarrigle, op Years In The Making, 2018), Rosanna Cash… allemaal mooi en vergelijkbaar bluegrasserig, blijmoedig ingekleurd.

Joan Baez onttrekt zich dan nog enigszins aan de gemiddelde modus operandi door een licht melancholische sluier eroverheen te leggen (Any Day Now, 1968). Overtroffen wordt zij daarin vijftig jaar later door The Dandy Warhols, die thuis in Portland met zijn tweetjes en slechts begeleid door akoestische gitaren, een wonderschone, licht klagerige en bijna droevige lezing van “You Ain’t Going Nowhere” weten te produceren.
Heel mannelijk en stoer, opeens.


Maria Muldaur


The Dandy Warhols
(start at 1:55)